Συμμετοχικός προϋπολογισμός είναι μια διαδικασία κατά την οποία ζητάται από τους πολίτες να συμμετέχουν απευθείας σε αποφάσεις για το πώς θα μπορούσε να ξοδευτεί ένα μέρος του προϋπολογισμού μιας, συνήθως, τοπικής αρχής (δήμος, κοινότητα κλπ.).
Στόχος της διαδικασίας είναι:
- να έρθουν πιο κοντά οι πολίτες στις αρχές που παίρνουν αποφάσεις για την καθημερινότητά τους,
- να δοθούν ευκαιρίες στους κατοίκους να μιλήσουν και να συνεργαστούν με τους συμπολίτες τους,
- να ενημερωθεί η δημοτική αρχή για το τί θέλουν οι πολίτες της και οι πολίτες για το πώς παίρνονται αποφάσεις στο τοπικό επίπεδο
- και, εν τέλει, να δημιουργήσουμε πιο ενεργούς και ενημερωμένους πολίτες.
Ο Συμμετοχικός Προϋπολογισμός δεν είναι κάτι καινούριο, υπάρχει ως δραστηριότητα από το 1990 και έκτοτε έχει χρησιμοποιηθεί από 4,500 πόλεις σε όλο τον κόσμο, κυρίως στην Λατινική Αμερική. Στην Ευρώπη είναι πιο συνηθισμένος στην Ανατολική και Νότια Ευρώπη, με σημαντικότερα παραδείγματα αυτά της Μαδρίτης και του Παρισιού. Στην δε Ελλάδα, έχει δοκιμαστεί κάποιες φορές με πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις αυτές του δήμου Ιωαννίνων, του δήμου Γλυφάδας και της περιφέρειας Κεντρικής Ελλάδας.
